Bài tập liệt mặt ngoại biên là một phần của quá trình phục hồi chức năng ở người bị yếu hoặc liệt các cơ mặt do tổn thương dây thần kinh VII. Các bài tập cần được thực hiện nhẹ nhàng, có kiểm soát và phù hợp với giai đoạn hồi phục nhằm hỗ trợ cải thiện vận động, sự cân đối của khuôn mặt và các chức năng như nhắm mắt, cử động môi, má và mũi.
Liệt mặt ngoại biên có thể gây xệ một bên mặt, khó nhắm mắt, khó cử động môi, chảy nước mắt hoặc nước bọt và khó khăn khi ăn uống. Việc tập luyện nên được cá nhân hóa; một số chương trình phục hồi chức năng khuyến cáo chỉ bắt đầu các bài tập vận động khi đã có dấu hiệu hồi phục và tránh cố gắng vận động quá mạnh vì có thể làm tăng tình trạng co cứng hoặc các vận động không mong muốn.
Liệt mặt ngoại biên là hội chứng tổn thương dây thần kinh số VII gây nên tình trạng giảm hoặc mất vận động các cơ của mặt( toàn bộ nửa mặt).
Triệu Chứng:Mắt bên liệt nhắm không kín,tê ½ mặt bên liệt, mép bị xệ xuống, khe mắt bên liệt rộng hơn bên lành, lông mày hạ xuống thấp hơn, mờ rãnh mũi má, nhân trung lệch sang bên lành,nước bọt thường chảy ra ở mép liệt. thức ăn hay đọng lại bên má liệt,mất vị giác 2/3 trước lưỡi,có thể có ù tai và chảy nước mắt sống.
*Bài tập liệt mặt ngoại biên:
*Thực hành tinh thần để cải thiện tình trạng yếu liệt: trước khi thực hiện bài tập, người bệnh có thể dành vài phút hình dung động tác một cách chậm rãi và chính xác. Đây có thể được sử dụng như một phương pháp hỗ trợ trong chương trình phục hồi chức năng, nhưng không thay thế việc đánh giá và hướng dẫn vận động trực tiếp.
Thực hành tinh thần là luyện tập trong đầu một điều gì đó trước khi thực sự làm nó.
Phương pháp:luyện tập trong đầu các bài tập phục hồi chức năng trong 5 phút trước khi thực hành, điều này giúp kích hoạt tính dẻo dai thần kinh, giúp não tự điều chỉnh lại mà không cần chuyển động.
*Sau khi thực hành tinh thần Thoa Thảo Dược Xoa Bóp Bạch Mã lên bên mặt bị liệt và mát xa nhẹ nhàng,sau đó bắt đầu tập lần lượt các bài tập sau:
- Dùng 2 ngón tay trỏ đặt trên trán phía trên chân mày khoảng 1/3 giữa trán, nhăn trán lên, đồng thời tạo 1 lực kéo cơ bên liệt lên( trán sẽ có nếp nhăn ngang), giữ lại 3- 5 giây.Lặp lại 10 lần/ 1 lần tập.
- Dùng 2 ngón trỏ đặt tại đầu mày đẩy 2 đầu mày lại gần nhau, châu mày lại, giữ lại 3-5 giây.Lặp lại 10 lần/1 lần tập.
- Dùng ngón cái và ngón trỏ đặt ở ½ ngoài mắt, nhắm mắt đồng thời 2 ngón tay khép lại và kéo ra ngoài tạo cảm giác nhắm mắt, giữ lại 3-5 giây. Lặp lại 10 lần/1 lần tập.
- Cử động hỉnh mũi (nhăn mũi lên), đặt 2 ngón trỏ 2 bên sống mũi, kéo lên theo hướng cơ bên mạnh, giữ lại 3-5 giây.Lặp lại 10 lần/ 1 lần tập.
- Dùng ngón cái và ngón trỏ giữ bên môi mạnh, ngón trỏ và ngón cái tay còn lại trợ giúp cho bên yếu, giữ lại 3-5 giây. Lặp lại 10 lần/ 1 lần tập. Chú ý, giữ môi ở giữa và cân đối.
- Nhếch môi trên lên, đặt ngón trỏ ở phía trên môi trên, giữa mũi và môi, tạo lực kéo giúp môi bên yếu lên, giữ lại 3-5 giây. Lặp lại 10 lần/ 1 lần tập.
- Làm cử động trề môi,dùng 2 ngón cái đặt ở góc cằm bên yếu hỗ trợ kéo cơ xuống, giữ lại 5-10 giây. Lặp lại 10 lần/1 lần tập.
- Lấy hơi phồng má bên yếu giữ khoảng 3-5 giây.Lặp lại 10 lần/1 lần tập
- Tập nhai bên yếu: nhai thức ăn, chewinggum.
- Tập thổi lửa, huýt sáo, hút bằng ống hút.
*Lưu Ý:Khi tập nhớ đứng trước gương quan sát quá trình tập.
*NHỮNG ĐIỀU CẦN NHỚ:
- Mang kính râm khi ra đường.
- Không xem tivi và đọc sách thời gian dài.
- Nếu mắt bên liệt không nhắm kín, người bệnh cần đặc biệt chú ý bảo vệ bề mặt mắt. Có thể cần sử dụng nước mắt nhân tạo hoặc thuốc mỡ mắt theo hướng dẫn của nhân viên y tế. Khi ngủ, một số trường hợp cần hỗ trợ khép mắt bằng phương pháp phù hợp để hạn chế khô và tổn thương giác mạc. Khi ra ngoài, kính bảo vệ có thể giúp hạn chế tác động của gió, bụi và ánh nắng
- Kiểm tra mắt thường xuyên.
- Giữ ấm mặt, cổ.
- Rửa mặt bằng nước ấm : xoa 2 bên mặt theo vòng tròn từ dưới lên tránh làm chảy xệ các cơ mặt.
- Không để quạt trực tiếp khi ngủ.
- Không đi mưa, đi gió.
- Không nên cười lớn.
- Tránh căng thẳng về tâm lý.
Xem thêm:LIỆT DÂY THẦN KINH SỐ VII NGOẠI BIÊN:Nguyên nhân,triệu chứng và cách phục hồi nhanh chóng
